واژه‌نامه

SPC چیست؟

Statistical Process Control

تعریف کوتاه

SPC یا کنترل آماری فرایند، روشی برای پایش پارامترهای کیفی یک فرایند با ابزارهای آماری، به‌ویژه نمودار کنترل، است تا انحراف پیش از تولید محصول معیوب شناسایی شود.

ایده‌ی اصلی

هر فرایند تغییرپذیری طبیعی دارد. SPC تغییرپذیری طبیعی را از تغییرپذیری «ویژه» جدا می‌کند؛ یعنی وقتی نقطه‌ای از حدود کنترل بیرون می‌زند یا روند غیرعادی دارد، احتمالاً علتی خاص (مثل ساییدگی ابزار) در کار است.

ابزارهای رایج

  • نمودار کنترل X̄-R برای میانگین و دامنه‌ی نمونه‌ها
  • نمودار p برای نسبت معیوب
  • شاخص‌های قابلیت فرایند Cp و Cpk که نشان می‌دهند فرایند چقدر در محدوده‌ی مشخصات فنی می‌ماند

مثال

در خط تولید بطری، وزن هر بطری هر ساعت نمونه‌گیری می‌شود. وقتی هفت نقطه‌ی پشت‌سرهم بالای میانگین قرار می‌گیرد، اپراتور پیش از خروج از مشخصات، تنظیم دستگاه را بررسی می‌کند.

SPC در فیدار

نمودار کنترل، Cp و Cpk و گواهی کیفیت خودکار در ماژول MES و کیفیت طراحی شده است.

به‌روزرسانی:

از تعریف تا استفاده

ببینید این مفاهیم در فیدار چطور روی داده‌ی واقعی سازمان کار می‌کنند.